ผ้าทอโบราณ โดย นางจำปี ธรรมศิริ

 

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

เรื่องผ้าทอโบราณ โดย นางจำปี ธรรมศิริ

                                            พิพิธภัณฑ์ผ้าไท-ลาวโบราณ (ลาวครั่ง)

นางจำปี ธรรมศิริ หรือเป็นที่รู้จักของคนทั่วไปว่า “ป้าจำปี” ซึ่งเป็นผู้สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นผ้าทอโบราณ ลาวครั่งเป็นผู้ที่สืบทอดและเก็บรวบรวมผ้าทอโบราณที่เป็นของบรรพบุรุษ ไว้ได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องใช้ตำรา ไม่ต้องเรียนในโรงเรียน ป้าทอผ้า ตั้งแต่อายุสิบกว่า แต่ทอเป็นผ้าธรรมดา เพราะว่าป้าเป็นเด็กยากจน ต้องทำให้ป้าใช้ น้องใช้ แต่ก่อน วัน ๆ ต้องปั่นฝ้ายเอง อิ่วเอง ดีดเอง แม่ก็ต้องทำไร่สมัยโบราณ ป้าต้องอยู่กับน้อง ...เขาบอกว่าป้าเป็นลาวครั่ง ป้าคิดว่าป้า แล้วแต่ฉายาให้ มองตัวเองเป็นลาวครั่ง ว่าจะใช่หรือ โดยดูจากลายผ้า ดูจากตระกูลย่ายาย ป้าจำปีเป็นรุ่นที่สาม รุ่นที่หนึ่งยายเกี้ยง รุ่นที่สองย่าป็อกผู้ฝึกสอนป้าจำปี แล้วรุ่นที่สาม ป้าจำปี แล้วรุ่นที่สี่ป้ากำลังถ่ายทอดตรงนี้ อ่านต่อ

กศน. ตำบลบ้านบึง

                                                                    แหล่งเรียนรู้ กศน.ตำบลบ้านบึง

กศน.ตำบลบ้านบึง เป็นองค์กรในการจัดกระบวนการเรียนรู้ทั้งการจัดกระบวนการเรียนรู้การศึกษาขั้นพื้นฐานนอกระบบ การศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ การศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต การศึกษาเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน การศึกษาตามอัธยาศัย โดยให้เกิดเป็นสังคมอุดมปัญญา มุ่งเน้นการจัดการศึกษาให้ประชาชนตำบลบ้านบึงให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน อย่างมีคุณภาพและทั่วถึง อ่านต่อ

ศูนย์แสดงและสาธิตการทอผ้าพื้นเมืองบ้านนาตาโพ (ลาวครั่ง)

                                                                      แหล่งเรียนรู้ชุมชน

ศูนย์แสดงและสาธิตการทอผ้าพื้นเมืองบ้านนาตาโพ (ลาวครั่ง)

“ผ้าทอลาวครั่ง”เป็นมรดกของบรรพบุรุษที่ได้มีการสืบทอดมาหลายชั่วอายุคนนับร้อยปีโดยชาวลาวได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่ประเทศไทยและได้นำพาเอาวัฒนธรรมประเพณีการทอผ้าติดตัวมาด้วยโดยผู้หญิงในสมัยก่อนจะเป็นแม่บ้านและตามความเชื่อที่ว่าผู้หญิงทุกคนจะต้องทอผ้าไว้สำ หรับใช้งานในชีวิตประจำวัน โดยอย่างน้อย ต้องทอผ้านุ่งหรือผ้าห่มได้วัฒนธรรมการทอผ้าลาวครั่งจึงได้ส่งต่อมายังปัจจุบัน โดยตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ที่มีผู้สืบเชื้อสายชาวลาวครั่งอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากยังคงอนุรักษ์การทอผ้าลาวครั่งแบบโบราณดั้งเดิมที่ได้มีการสืบทอดมาจากบรรพบุรุษโดยยังคงเอกลักษณ์ลวดลายที่มีความสวยงามและโดดเด่นจนสร้างชื่อเสียงให้แก่ชาวบ้านบึงมาจนถึงทุกวันนี้ อ่านต่อ

แหล่งท่องเที่ยวชุมชน ศาลา 100 ปี วัดบ้านไร่

แหล่งท่องเที่ยว (ชุมชน)

ศาลา 100 ปี วัดบ้านไร่

ศาลาการเปรียญ (หลังเก่า) หรือ “ศาลา ๑๐๐ ปี” ของวัดบ้านไร่ ตามประวัติจากคำบอกเล่า กล่าวว่า พระครูอุเทศธรรมนิวิฐ (ขุน จนฺโท) อดีตท่านเจ้าอาวาส (พ.ศ.๒๔๗๐-๒๕๐๗) ร่วมกับพระสงฆ์ และชาวบ้านผู้มีจิตศรัทธาทำการก่อสร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.๒๔๗๕ ลักษณะเป็นอาคารโถงโครงสร้างไม้ ยกพื้น ใต้ถุนสูง ผังรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า วางตัวตามแนวแกนทิศตะวันออก-ตะวันตก ขนาดความกว้าง ๑๒.๔๐ เมตร ความยาว ๒๖.๕๐ เมตร ด้านหน้าตั้งอยู่ทางทิศใต้ มีชานพักและบันไดตรงกึ่งกลาง เสาศาลาเป็นเสาไม้ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๓๒ - ๕๒ เซนติเมตร จำนวน ๓๔ ต้น อ่านต่อ

แหล่งท่องเที่ยวชุมชนถนนใต้ดิน

                                                                 แหล่งท่องเที่ยว(ชุมชน)

ถนนใต้ดิน

ถนนใต้ดิน บ้านนาตาโพ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ความมหัศจรรย์ทางธรณีวิทยา เป็นอันซีนหนึ่งของถนนสายเดียวที่ไม่เหมือนใคร ไม่มีใครสร้าง-ไม่มีใครขุด เกิดจากการทรุดตัวของพื้นดินที่ทรุดตัวลงจากการกัดเซาะของน้ำที่ไหลผ่าน ตามเส้นทางน้ำไหลเป็นระยะเวลานานต่อเนื่องทำให้ดินทรุดตัวลงตามลำดับ พื้นดินบริเวณที่ถูกน้ำกัดเซาะ ทรุดตัวลงอย่างต่อเนื่องจนต่ำกว่าระดับพื้นดินปกติกลายเป็นช่องขนาดใหญ่ที่สามารถใช้สัญจรไปมาได้ อ่านต่อ

หนาวสุดกลางสยาม ตำบลแก่นมะกรูด

                     ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้าน แหล่งท่องเที่ยว หนาวสุดกลางสยาม

บ้านใต้ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

            แก่นมะกรูด ถือเป็นสถานที่ที่ได้รับความนิยมของนักท่องเที่ยวที่มาเยือนยังจังหวัดอุทัยธานีกันเป็นจำนวนมาก เนื่องจากที่แห่งนี้มีไม้เมืองหนาวให้ได้ชมเป็นจำนวนมาก พร้อมกับความหนาวสุดกลางสยาม และยังมีสินค้าของชาวกะเหรี่ยงจำหน่ายอีกด้วย พร้อมกับมาสัมผัสวิถีชีวิตที่รายล้อมไปด้วยสวนดอกไม้หลากหลายพันธุ์ในโดยโครงการพื้นที่ต้นแบบบูรณาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาที่ดิน ต.แก่นมะกรูด อ.บ้านไร่ จ.อุทัยธานี เป็นพื้นที่ที่มีความสมบูรณ์ทางธรรมชาติ และมีอากาศหนาวเย็นแบบเดียวกับภาคเหนือ เนื่องจากอยู่สูงกว่าในระดับน้ำทะเล 600 เมตร จึงสามารถมองเห็นวิวภูเขาได้อย่างสวยงามในขณะที่ขับรถไปยังแก่นมะกรูด ทางบางช่วงมีความชันและโค้งที่เรียกได้ว่าอาจเป็นโค้งปราบเซียนประมาณ 2 โค้ง ส่วนที่เหลือก็ขับไปไม่ยากเท่าไหร่ รถเล็กสามารถขับไปได้ อ่านต่อ

นายสีฟ้า กรึงไกร

                 ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

                                ไร่สีฟ้า นายสีฟ้า กรึงไกร

บ้านอีมาดอีทราย ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

นายสีฟ้า กรึงไกร เป็นชาวกระเหรี่ยงโป ก็ได้สนใจหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และยังได้รับตำแหน่งเป็นปราชญ์ชาวบ้าน ประจำตำบลแก่นมะกรูด ประจำอำเภอบ้านไร่ เป็นวิทยากรเครือข่ายในตำบลแก่นมะกรูด และได้เป็นตัวอย่างในด้านการเกษตร ด้านผู้นำหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง นั้น ซึ่งตนเองก็มีความสนใจในการทำเกษตรและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอยู่แล้วและได้ไปศึกษาดูงานด้านหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อ่านต่อ

กศน.ตำบลแก่นมะกรูด

 กศน.ตำบลแก่นมะกรูด

                    กศน.ตำบลแก่นมะกรูด เป็นองค์กรในการจัดกระบวนการเรียนรู้ทั้งการจัดกระบวนการเรียนรู้การศึกษาขั้นพื้นฐานนอกระบบ การศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพ การศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะชีวิต การศึกษาเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน การศึกษาตามอัธยาศัย โดยให้เกิดเป็นสังคมอุดมปัญญา มุ่งเน้นการจัดการศึกษาให้ประชาชนตำบลดงขวางให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน อย่างมีคุณภาพและทั่วถึง เพื่อสนองความต้องการของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ภายใต้นโยบายของสำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน กระทรวงศึกษาธิการและสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดอุทัยธานี พัฒนาศักยภาพการเรียนรู้ของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย และเพิ่มศักยภาพการจัดการความรู้ของชุมชน อ่านต่อ

ทอผ้ากระเหรี่ยง

 กลุ่มทอผ้ากระเหรี่ยง

บ้านอีมาดอีทราย ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี

นางวาสนา เจริญงามโชติสกุล นั้นฝึกทอผ้ามาตั้งแต่วัยเยาว์ ซึ่งสืบสานภูมิปัญญามาจากบรรพบุรุษ เพื่อใช้เป็นเครื่องนุ่งห่ม จนกระทั่งเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ นางวาสนา เจริญงามโชติสกุล นั้นได้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานกลุ่มผ้าทอผ้าตำบลแก่นมะกรูด จึงมีการรวมกลุ่มแม่บ้านในแหล่งชุมชนเพื่อก่อตั้งเป็นกลุ่มทอผ้าตำบลแก่นมะกรูด ขึ้นตั้งแต่ ปี 2539 โดยได้รับการสนับสนุนจากองค์กรพัฒนาชุมชน มีสมาชิกกลุ่มจำนวน 10 คน อ่านเพิ่มเติม

การตัดเย็บกระเป๋าย่ามด้วยมือ

กลุ่มการตัดเย็บกระเป๋าย่ามด้วยมือ

บ้านใหม่คลองอังวะ ตำบลแก่นมะกรูด อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี                

                กลุ่มการตัดเย็บกระเป๋าย่ามด้วยมือ ก่อตั้งขึ้นโดย นางสาวพจนา มดแดง เป็นเจ้าขององค์ความรู้ เรื่อง กระเป๋าย่ามด้วยมือ ซึ่งได้รับความรู้สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ มีการลองผิดลองถูกในเรื่องต่าง ๆ เดิมทีนั้นนางสาวพจนา มดแดง ประกอบแต่เพียงอาชีพทำไร่เท่านั้น ซึ่งเป็นอาชีพที่ทำกันมาตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ ต่อมาในพื้นที่นั้นมีคนสนใจในเรื่องผ้าทอกันจำนวนมากจึงมีการก่อตั้งกลุ่มการทอผ้ากระเหรี่ยงบนเขากับชาวกระเหรี่ยงมากเพิ่มขึ้นในพื้นที่ ประกอบกับช่วงที่ไม่ได้ทำไร่ก็จะว่างงานกันรอช่วงในการทำการเก็บเกี่ยวก็จะหางานอดิเรกกันทำเพื่อมีรายได้เสริมขึ้นอีกทางหนึ่งและก็ยังใช้เวลาว่างให้กับเยาวชนโดยการมาฝึกการทอผ้ากระเหรี่ยง การทำกระเป๋าย่ามกระเหรี่ยง อ่านต่อเพิ่มเติม

ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นายพยุง โพธิ์จันทร์

 

นายพยุง  โพธิ์จันทร์ หลังจากเกษียณอายุราชการในตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน ก็ได้สนใจหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และยังได้รับตำแหน่งเป็นหมอดินประจำตำบลหนองบ่มกล้วย หมอดินประจำอำเภอบ้านไร่ เป็นวิทยากรเครือข่ายการทำฝนหลวงประจำภาคเหนือ และได้รับรางวัลสิงห์ทอง ด้านผู้นำหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ในปี พ.ศ.2560 นั้น ซึ่งตนเองก็มีความสนใจในการทำเกษตรและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอยู่แล้ว และได้ไปศึกษาดูงานด้านหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จึงเริ่มจากการปลูกพืชผักสวนครัวและขยายการปลูกผักหลากหลายชนิดและเป็นอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ให้กลับครอบครัว จนปัจจุบันกลายมาเป็นอาชีพหลักและเป็นแหล่งเรียนรู้ในการศึกษาดูงานภายในตำบลและอำเภอ รวมถึงหน่วยงานต่างๆที่มีความสนใจ หลังจากนั้นก็เริ่มมาพลิกฟื้นผืนดินตนเองโดยการแนวทางพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวราชการที่ 9 มาใช้ในการดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอพียง  อ่านเพิ่มเติม...

ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้าน ศิลปะ และหัตถกรรม นางกนกอร ทาเอื้อ

 นางกนกอร ทาเอื้อ นั้นฝึกทอผ้ามาตั้งแต่วัยเยาว์ ซึ่งสืบสานภูมิปัญญามาจากบรรพบุรุษ เพื่อใช้เป็นเครื่องนุ่งห่ม จนกระทั่งเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ นางกนกอร ทาเอื้อ นั้นได้ดำรงตำแหน่งเป็นประธานกลุ่มผ้าทอไหมประดิษฐ์บ้านทุ่งนาสวน จึงมีการรวมกลุ่มแม่บ้านในแหล่งชุมชนเพื่อก่อตั้งเป็นกลุ่มทอผ้าไหมประดิษฐ์บ้านทุ่งสวนขึ้นตั้งแต่ ปี 2542 โดยได้รับการสนับสนุนจากองค์กรพัฒนาชุมชน มีสมาชิกกลุ่มจำนวน 14 คน ร่วมกันจัดตั้งกลุ่มเพื่อผลิตและจำหน่ายผ้ามัดหมี่และผ้ามัดหมี่สับขิด รวมทั้งผลิตภัณฑ์อื่นๆ นอกจากนั้นแล้วทางชุมชนยังคงเล็งเห็นความสำคัญของการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านการทอผ้าไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลาและค่านิยมของสังคมในปัจจุบัน แต่ด้วยสภาวะสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปรวมทั้งการแข่งขันของตลาด จึงทำให้ลวดลายการทอ ต้องปรับเปลี่ยนไปตามความต้องการของตลาดและสอดคล้องกับประโยชน์ในการใช้สอย เพื่อความคุ้มค่าของผลิตภัณฑ์ ดังนั้นทางกลุ่มจึงมีการพัฒนารูปแบบของผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลาย โดยได้รับความไว้วางใจจากลูกค้า จนสามารถดำเนินกิจกรรมกลุ่มมาได้อย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 15 ปี ซึ่งได้รับความนิยมในระดับ 4 ดาว ในหมวดสินค้าหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ ทำให้รายได้ของสมาชิกเติบโตขึ้นจนกระทั่งต่อมาได้กลายเป็นกลุ่มที่เข้มแข็งสร้างงาน สร้างรายได้ให้สมาชิก อีกทั้ง เป็นการอนุรักษ์การทอผ้าของท้องถิ่นไว้ด้วย อ่านเพิ่มเติม...

กลุ่มทอผ้าไหมประดิษฐ์บ้านทุ่งนาสวน

 

กลุ่มทอผ้าไหมประดิษฐ์บ้านทุ่งนาสวน เริ่มจัดตั้งกลุ่มเมื่อปี พ.ศ.2538 มีสมาชิกแรกเริ่ม 14 คน ต่อมาในปี พ.ศ.2542 ได้มีรวมกลุ่มของกลุ่มแม่บ้านของบ้านทุ่งนาสวน โดยรับงบสนับสนุนจาก สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอบ้านไร่ และ กศน.อำเภอบ้านไร่ ในการจัดตั้งกลุ่มทอผ้าไหมประดิษฐ์บ้านทุ่งนาสวน มีจำนวนสมาชิก 35 คน ได้รับการจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชน เมื่อปี 2548 ได้รับการรับรองจาก OTOP จังหวัดอุทัยธานี จำนวน 4 ดาว เมื่อปี 2555 ตั้งแต่นั้นกลุ่มได้ดำเนินกิจการเพื่อผลิตและจำหน่ายผ้าทอมัดหมี่สับขิด รวมทั้งผลิตภัณฑ์อื่นๆ นอกจากนั้นแล้วชุมชนยังเล็งเห็นความสำคัญของการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นทางด้านการทอผ้าไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา แต่ด้วยสภาสวะสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปรวมทั้งการแข่งขันของตลาด จึงต้องมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบ ลวดลาย การทผ้าให้เข้ากับยุคสมัย ให้เข้ากับความต้องการในท้องตลาด และสอดคล้องกับประโยชน์ใช้สอยของลูกค้า เพื่อความคุ้มค่าของผลิตภัณฑ์ ดังนั้นทางกลุ่มจึงมีการพัฒนารูปแบบ ลวดลาย ของผลิตภัณฑ์ให้มีความหลากหลาย โดยได้รับความไว้วางใจจากลูกค้า จนสามารถดำเนินกิจการกลุ่มมาได้อย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 20 กว่าปีที่ผ่านมา  อ่านเพิ่มเติม..

กลุ่มทอพรมเช็ดเท้าบ้านหนองบ่มกล้วย

 กลุ่มทอพรมเช็ดเท้าบ้านหนองบ่มกล้วย ได้จัดตั้ง เมื่อ ปี พ.ศ.2551 เกิดจากการรวมกลุ่มแม่บ้านให้หมู่บ้านเราะเป็นช่วงว่างงาน จึงได้ให้หน่วยงาน กศน.มาช่วยสอนอาชีพให้กับกลุ่มแม่บ้าน โดยเปิดเป็นหลักสูตรการทอพรมเช็ดเท้า จำนวน 40 ชั่วโมง พอเรียนเสร็จ กลุ่มได้ปรึกษากันว่าอยากรวมกลุ่มกันต่อจึงได้รวมหุ้นกันจากสมาชิกกลุ่ม คนละ 500 บาท จำนวน 10 คน รวมเป็นเงิน 5,000 บาท นำมาซื้อเศษผ้าที่เหลือใช้มาทอพรมเช็คเท้าขายภายในตำบลหนองบ่มกล้วยและตำบลใกล้เคียง อ่านเพิ่มเติม..

กลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านทุ่งนาสวน

 

กลุ่มจักสานไม้ไผ่บ้านทุ่งนาสวน ก่อนจะเกิดกลุ่มขึ้น งานจักสานนั้นคนในหมู่บ้านไม่ค่อยมีใครทำกันมากนักมีอยู่เฉพาะกลุ่ม ส่วนมากจะเป็นกลุ่มเพศชายสูงอายุที่มีความรู้ความชำนาญในการจักสานมาตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่สอนมา จากนั้นเริ่มจัดตั้งกลุ่มเมื่อปี พ.ศ.2550 มีสมาชิกแรกเริ่ม 10 คน โดยการสนับสนุนจาก อบต.หนองบ่มกล้วย จัดสรรงบประมาณให้ เริ่มแรกก็ได้ผลิตขายให้กับคนในชุมชน เป็นของฝากจากชุมชนบ้าง    จนได้เป็นที่ยอมรับของคนในชุมชาใกล้เคียงว่าสินค้าดีมีคุณภาพ  อ่านเพิ่มเติม....